آرشیو فروردین ماه 1399

از آنجايي كه آمار مبتلايان به مشكلات روحي و رواني ناشي از بيماري همه‌گير كرونا هر روز در حال گسترش است؛ توجه به حل اين مشكلات به خصوص در بين كودكان كه حساسيت بيشتري دارند، از اهميت ويژه‌اي برخوردار است. شما به عنوان يك پرستار كودك يا يك والد بايد بدانيد كه چه اقداماتي مي‌توانند استرس كودكان را در اين شرايط كاهش دهند.
براي افرادي كه شغل‌شان نگهداري از كودك در منزل است يا خودشان فرزندي دارند؛ دانستن اين موضوع كه چه اقداماتي مي‌تواند فضاي خانه را عادي كرده و استرس كودكان را كاهش دهد، بسيار مهم است. در اين شرايط در عين حفظ فاصله اجتماعي كودكان از ديگران و يادگيري از راه دور، عادي كردن فضاي خانه و كاهش اضطراب از اهميت ويژه‌اي برخوردار است.

مهمترين اقداماتي كه براي كاهش استرس كودكان مفيدند

با صداقت با كودكان رفتار كنيد

اطلاعاتي را به كودك ارائه دهيد كه ضمن ايجاد احساس امنيت در او، صادقانه نيز باشند. جزئيات بيشتري از آنچه كه كودك علاقه‌مند به دانستن آن است به او ارائه نكنيد. براي مثال اگر بچه‌ها در مورد تعطيلي مدرسه از شما سؤال مي‌كنند؛ فقط در مورد اين موضوع با او صحبت كنيد. اما اگر موضوعي در اين زمينه در خانه مطرح نشده است، نيازي به صحبت كردن در مورد آن نيست.
اگر كودك از شما سوالي را مي‌پرسد كه جواب آن را نمي‌دانيد؛ نبايد اطلاعات غلط به او بدهيد. كافيست كه بگوييد جواب سوال او را نمي‌دانيد. البته بهتر است از اين سؤال به عنوان فرصتي براي كنار هم بودن استفاده كنيد. براي اين كار كودك را كنار خود نشانده و پاسخ سوالش را در اينترنت جستجو كنيد. البته از ارائه اطلاعاتي كه در مورد ميزان مرگ‌ومير اين بيماري است، به شدت خودداري كنيد. اين آمار كودكان را مي‌ترساند و استرس‌شان را بيشتر مي‌كند.

با آرامش و اطمينان خاطر با كودكان صحبت كنيد

حتما به كودكان توضيح دهيد كه بيشتر افرادي كه بيمار مي‌شوند؛ احساس مي‌كنند سرماخوردگي يا آنفولانزا دارند. اين نكته را فراموش نكنيد كه استرس شما به عنوان پرستار يا والد مي‌تواند روي كودك نيز تاثير بگذارد. بنابراين هنگامي كه در مورد ويروس كرونا و اخبار مربوط به آن صحبت مي‌كنيد؛ تن صداي‌تان را پايين بياوريد و سعي كنيد طوري صحبت كنيد كه ناراحت و نگران به نظر نرسيد.

به آنها اجازه ابراز نگراني بدهيد

در اين شرايط به كودكان فضا دهيد تا ترس‌هاي خود را با شما به اشتراك بگذارند. طبيعي است كه بچه‌ها در اين شرايط مضطرب و نگران شوند. سوالاتي مانند اين كه آيا من نفر بعدي هستم كه بيمار مي‌شود؟ آيا ممكن است اين بيماري به سراغ من بيايد؟ و… حتما به ذهن او خطور مي‌كند. براي مقابله با استرس اين نوع سوالات به كودكان اطمينان دهيد كه بيماري كرونا كمتر به سراغ افراد زير 10 سال مي‌آيد؛ و بيشتر مخصوص بزرگسالان است. به آنها بگوييد كه هميشه مي‌توانند براي دريافت پاسخ سوالات خود با شما مشورت كرده و يا در مورد آنچه كه آنها را مي‌ترساند، صحبت كنند.

وقت‌شناس باشيد

براي كاهش استرس كودكان در اين شرايط بايد بدانيد چه زماني آنها به راهنمايي نياز دارند. از نحوه اطلاع از اخبار توسط كودكان، به خصوص توسط آنهايي كه دسترسي به اينترنت دارند و مي‌توانند به صورت آنلاين خبرها را دريافت كنند، آگاه شويد. مطمئن شويد كه آنها به محتواي متناسب با سن‌شان دسترسي دارند. نكته آخر اينكه به دنبال يافتن اخبار يا رسانه‌هايي نباشند كه آنها را مي‌ترسانند يا اطلاعات نادرستي را به آنها ارائه مي‌دهند.

به كودكان در كنترل احساسات كمك كنيد

براي كنترل استرس كودكان بايد به آنها بياموزيد كه خواب زياد و شستن دست‌ها غالباً مي‌تواند بدن‌شان را قوي و سالم نگه دارد. كافيست به آنها توضيح دهيد كه شستن منظم دست به جلوگيري از انتشار ويروس به ديگران نيز كمك مي‌كند. بنابراين خودتان نيز مرتب دست‌هايتان را بشوييد و الگوي خوبي براي آنها باشيد.
در گام بعدي بايد در مورد همه اقداماتي كه براي سالم نگه داشتن بدن ضروري هستند، با آنها صحبت كنيد. اطلاع كودكان از اين كه دانشمندان در حال تلاش براي يافتن واكسن اين ويروس هستند، از اهميت زيادي برخوردار است و استرس آنها را تا حدودي كاهش مي‌دهد.
حتما به كودكان توضيح دهيد كه مرگ بر اثر اين ويروس، علي‌رغم آنچه كه ممكن است در اخبار بشنوند، بسيار نادر است. اين نكته را فراموش نكنيد كه كودكان و نوجوانان بيشتر از خودشان نگران سلامت خانواده و دوستان‌شان هستند. به عنوان مثال اگر بشنوند كه افراد مسن شانس بيشتري براي ابتلا دارند، ممكن است نگران پدربزرگ و مادربزرگ‌شان شوند. بنابراين تماس روزانه ويدئويي و صوتي آنها، با پدربزرگ و مادربزرگ بسيار ضروري است.
در نهايت به آنها بگوييد كه طبيعي است گاهي اوقات استرس داشته باشند. شناخت اين احساسات و دانستن اينكه اين دوره استرس‌زا مي‌گذرد و به زودي زندگي به حالت عادي باز مي‌گردد؛ مي‌تواند به كودكان در ايجاد انعطاف‌پذيري كمك كند.

ضعف عضلات در سالمندان به دليل افزايش سن و كاهش حجم عضلات بدن رخ مي‌دهد و پيامدهايي نظير شكستن استخوان‌ها را در پي دارد. سالمنداني كه تحرك و فعاليت بدني كمتري دارند و توليد هورمون‌هاي تحريك‌كننده رشد عضلاني در آنها كاهش يافته در معرض بيماري‌هاي ضعف عضلاني قرار دارند. پرستار سالمند يا فردي كه وظيفه مراقبت از سالمند را بر عهده دارد مي‌تواند با يك برنامه غذايي مناسب و تشويق سالمند به انجام ورزش‌هاي مقاومتي اين عارضه را كنترل كند.

دلايل ضعف عضلات در افراد سالمند

ضعف عضلات زماني در سالمندان رخ مي‌دهد كه حركت ارادي ماهيچه دچار اختلال شود. اين عارضه به دلايل مختلفي در سالمندان ايجاد مي‌شود. به طور معمول افراد سالمند به دليل كاهش فعاليت بدني و استراحت بيشتر در رخت‌خواب بافت عضلاني خود را از دست مي‌دهند. بيماري‌هاي مختلف نظير ام اس يا توده سرطاني در نخاع نيز به كاهش توده عضلاني در اين افراد منجر مي‌شوند.
اگر اعصاب فرد سالمند در اثر بيماري يا حادثه نظير سوختگي شديد آسيب ببيند، عضلات دچار ضعف خواهند شد. استفاده بيش از حد از نوشيدني‌هاي الكلي و مواد مخدر با كاهش سطح پتاسيم بدن منجر به بروز ضعف عضلاني خواهد شد.
ضعف عضلات ممكن است عضله‌هاي مختلفي را در بدن درگير كند. براي مثال ضعف عضلات چشم منجر به تاري ديد يا دوبيني در فرد سالمند مي‌شود يا ضعف عضلات قفسه سينه مشكلات تنفسي را براي سالمند به همراه دارد.
يكي از رايج‌ترين ضعف‌هاي عضلاني مربوط به دست و پا در سالمندان، لمس شدن يك طرف بدن بر اثر سكته مغزي است. بروز فتق يا پارگي ديسك در ستون فقرات نيز ضعف عضلاني در سالمندان را در پي دارد.
نكته قابل توجه اين است كه در بسياري مواقع ضعف عضلاني سالمندان ناشي از خستگي است. اين خستگي به دلايل مختلفي نظير بيماري‌هاي مزمن، عفونت مزمن، سرطان، نارسايي قلبي، اختلالات خلقي و رواني مانند افسردگي، كم‌خوني و… به وجود مي‌آيد و فرد سالمند را دچار ضعف مي‌كند.
توجه داشته باشيد اگر سالمند در طول چند روز دچار ضعف شديد عضلات شود يا علائم مربوط به ضعف عضلاني مانند اختلال در حس، احساس سوزن سوزن شدن، بي‌حسي در دست و پا يا خواب‌رفتگي اعضاي بدن را از خود بروز دهد حتما بايد در اولين فرصت به پزشك متخصص مراجعه شود.

كنترل ضعف عضلات در افراد سالمند و بهبود آن

ضعف عضلات در سالمندان با فيزيوتراپي و كاردرماني قابل درمان است. فيزيوتراپي به كنترل ضعف عضلات و حتي بازيابي قدرت در افراد سالمند كمك مي‌كند.
انجام تمرين‌هاي استقامتي به طور موثري در روند از دست دادن عضلات عمل مي‌كند. اين تمرينات باعث بهبود رابطه بين اعصاب و سلول‌هاي عضلاني شده و به ساخت عضلات در بدن كمك مي‌كند. اما مهم است كه افراد سالمند به اندازه كافي ورزش كنند.
حركت‌هاي مقاومتي كه براي سالمندان در نظر گرفته شده در همه عضلات شامل كمر، قفسه سينه، پاها، بازوها و شانه‌ها، بايد در هر بار تمرين 10 تا 15 بار تكرار شود. فرد سالمند حتما بايد در بين هر ست از تمرين‌ها حداقل به مدت 3 تا 7 دقيقه استراحت كند تا براي انجام تمرينات ست بعد آمادگي داشته باشد. بهتر است هفته‌اي دو بار تمرينات ورزشي انجام شود تا عضلات بتوانند مجددا رشد كنند.
سالمندان تمرينات استقامتي را بايد تحت نظر مربي انجام دهند تا در اثر فشار وزنه‎ها و تمرينات دچار آسيب نشوند. حركت پل به تقويت عضلات عمقي لگن كمك مي‌كند، پرس دست‌ها عضلات سينه و عضلات دو سر و سه سر بازويي را تقويت مي‌كند. تقويت عضلات شكمي عرضي با سفت كردن عضلات شكم باعث تقويت ستون فقرات در افراد سالمند خواهد شد.

تاثير پروتئين بر بهبود قدرت عضلات در افراد سالمند

از آنجا كه پروتئين براي رشد و تقويت عضلات ضروري است و با افزايش سن جذب پروتئين كاهش پيدا مي‌كند، مصرف آن بايد در اولويت قرار بگيرد. گوشت قرمز، مرغ، ماهي، لبنيات و تخم مرغ پروتئين لازم براي رشد عضلات را فراهم مي‌كنند. پروتئين‌هاي گياهي مانند لوبيا، بادام زميني و سويا نيز بايد در رژيم غذايي لحاظ شوند. اگر پروتئين 30 تا 40 دقيقه پس از انجام تمرينات ورزشي استفاده شود تاثير بهتري بر عضله‌سازي خواهد داشت.
به گفته محققان، سالمندان مي‌توانند با انجام پياده‌روي، ورزش‌هايي نظير شنا و دوچرخه ثابت و استفاده از يك رژيم غذايي سالم و سرشار از ويتامين و كلسيم سلامت عضلات خود را حفظ كنند.

بيماري كوويد 19 كه امروزه نقل مجالس ما شده، يك بيماري جديد است و در مورد عوامل خطر ابتلا به آن اطلاعات محدودي در دسترس مي‌باشد. اما به طور كلي و بر اساس اطلاعات تخصص و باليني موجود، افراد مسن و افرادي كه از بيماري‌هاي زمينه‌اي مانند ديابت، بيماري قلبي، فشار خون و… رنج مي‌برند، ممكن است بيشتر در معرض خطر ابتلا به نوع شديد بيماري كوويد 19 قرار داشته باشند. بنابراين اگر فرد سالخورده‌اي در خانه داريد يا خودتان به عنوان پرستار سالمند مشغول به كار هستيد؛ براي پيشگيري از ابتلا به اين بيماري همه‌گير نكاتي كه در ادامه اين مطلب با عنوان روش‌هاي جلوگيري از ابتلا به بيماري كرونا در سالمندان به آنها اشاره شده است را حتما رعايت كنيد.

روش‌هاي جلوگيري از ابتلا به بيماري كرونا در سالمندان

بزرگسالاني كه بيش از 65 سال سن دارند، به خصوص آنهايي كه به يك نوع بيماري زمينه‌اي مبتلا هستند؛ در معرض خطر بيشتري براي ابتلا به اين بيماري قرار دارند. بنابراين اين گروه از افراد نياز به مراقبت و توجه ويژه‌اي دارند. اين عفونت ويروسي يك بيماري جديد است و پزشكان هر روز اطلاعات تازه‌اي را در مورد آن كشف مي‌كنند.

آنچه را كه شما به عنوان پرستار يك سالمند مي‌توانيد براي پيشگيري از ابتلاي اين عزيزان به بيماري كوويد 19 انجام دهيد، به شرح زير است:

• او را در خانه نگه داريد.
• دست‌هايش را مرتب بشوييد.
• از تماس نزديك فرد سالمند با افرادي كه بيمار هستند خودداري كنيد.
• سرويس بهداشتي و سطوحي كه او مرتباً آنها را لمس مي‌كند را تميز و ضد عفوني كنيد.
• اگر علائمي در فرد سالمند مي‌بينيد؛ با شماره‌هاي اعلام شده از سوي وزارت بهداشت تماس بگيريد.
• خودتان نيز به عنوان پرستار تمام نكات ذكر شده را رعايت كنيد.
• اگر سالمندي كه از او مراقبت مي‌كنيد يا خودتان بيماري زمينه‌اي خاصي داريد يا مشكوك به كرونا ويروس هستيد؛ به مطب شخصي يك متخصص بيماري‌هاي عفوني يا متخصص داخلي مراجعه كنيد و از او در اين زمينه مشاوره بگيريد.

استرس ناشي از اين بيماري در بين سالمندان و روش‌هاي مقابله با آن

سالمندان بيشتر در معرض خطر ابتلا به اين بيماري ناشناخته هستند؛ و اين موضوع ممكن است منجر به افزايش استرس در اين افراد شود.

ترس و نگراني از ابتلا به بيماري همه‌گير كوويد 19 مي‌تواند روي سلامت جسمي و روحي فرد سالمند تاثير بگذارد. بنابراين نگهداري از سالمند در منزل در اين شرايط ممكن است كمي دشوار باشد. براي حمايت از اين دسته افراد توصيه مي‌كنيم كه حتما از اقدامات زير استفاده كنيد:

• از تماشا، خواندن يا گوش دادن فرد سالمند به اخبار مرتبط با بيماري جلوگيري كنيد. شنيدن مكرر اين موضوع كه آنها بيشتر در معرض خطر هستند؛ مي‌تواند استرس را در اين عزيزان افزايش دهد.
• اگر توانايي انجام كارهايي مانند تنفس عميق را دارد؛ از او بخواهيد كه چند بار در روز و هر بار چند دقيقه نفس عميق بكشد.
• سعي كنيد از وعده‌هاي غذايي سالم براي تغذيه فرد سالمند استفاده كنيد؛ و ميوه‌ها و سبزيجات بيشتري را در رژيم غذايي او بگنجانيد.
• اگر توانايي جسمي كافي را دارد؛ هر روز از نرمش‌هاي ساده براي تقويت سيستم ايمني‌اش استفاده كنيد.
• از فرد سالمند بخواهيد كه به اندازه كافي بخوابد.
• سعي كنيد چند دقيقه در روز فعاليت‌هاي سرگرم‌كننده مانند شطرنج و بازي‌هاي فكري با او انجام دهيد.
• اگر پرستار هستيد و فرزندان سالمندي كه از او مراقبت مي‌كنيد با شما زندگي نمي‌كنند؛ حتما يك بار در روز با آنها تماس گرفته و از آنها بخواهيد كه با مددجو شما صحبت كنند.

نكته آخر

بر اساس اطلاعات موجود، افرادي كه شرايط زير را دارند بيشتر در معرض خطر ابتلا به اين بيماري هستند:

• افراد بالاي 65 سال
• افرادي كه در خانه سالمندان يا يك مركز نگهداري شبانه‌روزي زندگي مي‌كنند.
• افرادي كه مبتلا به بيماري‌هاي مزمن ريوي يا آسم متوسط ??تا شديد هستند.
• افرادي كه بيماري‌هاي قلبي جدي دارند.
• افرادي كه سيستم ايمني آنها به صورت مادرزادي يا بر اثر ابتلا به بيماري‌هايي مانند سرطان ضعيف است.
• افرادي كه دچار چاقي شديد هستند، شاخص توده بدني (BMI) آنها بالاتر از 40 است، يا به برخي از بيماري‌هاي زمينه‌اي، مانند ديابت، نارسايي كليوي يا بيماري كبد مبتلا هستند. به ويژه اگر بيماري‌شان به درستي كنترل نشده باشد.

نكته مهم ديگري كه بايد به آن توجه كنيد اين است كه بسياري از شرايط مانند درمان سرطان، سيگار كشيدن، انجام عمل پيوند مغز استخوان يا اعضاي بدن، نقص سيستم ايمني، بيماري اچ آي وي يا ايدز و استفاده طولاني مدت از كورتيكواستروئيدها و ساير داروهاي تضعيف‌كننده سيستم ايمني بدن، مي‌توانند سيستم دفاعي بدن را مختل كرده و فرد را در معرض خطر قرار دهند. بنابراين اگر سالمندي كه از او مراقبت مي‌كنيد چنين شرايطي را دارد؛ حتما به دستورالعمل‌هاي ذكر شده بيشتر توجه كنيد.

تغذيه كودك پس از شش ماهگي كه زمان استفاده از غذاي كمكي در كنار شير مادر يا شيرخشك فرا مي‌رسد، اهميت خاصي پيدا مي‌كند. از آنجايي كه در اين سن سيستم گوارشي و سيستم ايمني بدن كودك هنوز ضعف دارد، بايد در انتخاب مواد غذايي دقت كرد. والدين معمولا دچار اشتباهاتي در اين زمينه مي‌شوند و با استفاده از مواد غذايي نامناسب به طور ناخواسته كودك خود را دچار مشكل مي‌كنند. اگر وظيفه نگهداري از كودك در منزل را بر عهده داريد در اين مقاله همراه ما باشيد تا با رفتارهاي اشتباه والدين در تغذيه كودك زير يك سال آشنا شويد.

دادن غذاي جامد به كودك زير يك سال

از آنجايي كه والدين در فكر خواب بهتر كودك خود هستند به اشتباه تصور مي‌كنند تغذيه كودك با غذاي جامد به دليل ايجاد سيري بيشتر، خواب بهتري را براي كودك به ارمغان مي‌آورد. بنابراين غذاي جامد را پيش از 6 ماهگي كودك در كنار شير مادر يا شيرخشك آغاز مي‌كنند.
پزشكان متخصص كودك توصيه مي‌كنند كودك تا 6 ماهگي تنها با شير مادر يا شيرخشك تغذيه شود و از اضافه كردن مواد جامد به برنامه غذايي او خودداري شود. پس از 6 ماهگي سيستم گوارش كودك قوي‌تر شده و مي‌تواند غذاي جامد را هضم كند. از سوي ديگر در اين سن مصرف آهن در سلامت كودك اهميت بسياري دارد. آهن مورد نياز كودك بايد از طريق غذاي كمكي، ميوه و سبزيجات پوره شده تامين شود.
به اين نكته توجه داشته باشيد تغذيه كودك با غذاي جامد نبايد زياد به تاخير بيفتد. اضافه كردن غذاي جامد به برنامه غذايي كودك پس از 9 ماهگي ممكن است منجر به بيزاري از غذا در او شود. كودك بايد به موقع با طعم و مزه غذاهاي ديگر آشنا شود.

تغذيه كودك با مواد غذايي بيش از حد سالم

بسياري از والدين حساسيت بيش از اندازه درباره تغذيه كودك از خود نشان مي‌دهند و سعي مي‌كنند غذاهاي ارگانيك و كم‌چربي براي كودك تهيه كنند. اما توجه داشته باشيد تنها سبزيجات و ميوه‌ها نياز كودك را تامين نمي‌كند. برنامه غذايي كودك بايد متنوع و حاوي تمام منابع مورد نياز نظير گوشت، حبوبات، لبنيات، سبزيجات و… باشد.
والدين تصور مي‌كنند آب‌ميوه به دليل برخورداري از ويتامين ها و املاح براي كودكان ضروري است اما متخصصان كودك عقيده دارند مصرف ميوه تازه به صورت تكه‌اي يا پوره‌شده بر آّب‌‌ميوه اولويت دارد. آب‌ميوه كالري اضافي وارد بدن كودك كرده و مشكلاتي همچون چاقي و پوسيدگي دندان در كودك زير يك سال را به دنبال خواهد داشت.

غذاهاي ممنوع براي كودك زير يك سال

شير گاو: تغذيه كودك زير يك سال با شير گاو به دليل ميزان زياد مواد معدني و پروتئين‌هاي موجود در آن كه هضمش را دشوار مي‌كند توصيه نمي‌شود. از سوي ديگر شير گاو قادر نيست ويتامين‌ها و مواد مغذي مورد نياز كودك را تامين كند و كودك دچار فقر آهن و كم‌خوني خواهد شد. اگر امكان تغذيه نوزاد با شير مادر وجود نداشته باشد بايد از شيرخشك غني‌شده با آهن استفاده كرد.
عسل: تا اتمام يك‌سالگي كودك نبايد به او عسل داد. عسل به دليل وجود باكتري بوتوليسم مي‌تواند در كودك ايجاد حساسيت كند و منجر به بروز بيماري در او شود.
غذاهاي چرب: دستگاه گوارش كودك زير يك سال هنوز تكامل پيدا نكرده و غذاهايي مانند گوشت چرب، كره و سوسيس كه حاوي چربي‌هاي ناسالم هستند كودك را دچار مشكل مي‌كند.
ماهي: كارشناسان تغذيه استفاده از ماهي را به دليل داشتن جيوه براي كودك زير يك سال ممنوع مي‌كنند. گرچه ماهي تن و ماهي آزاد به رشد سلول‌هاي مغزي و محافظت از كودك در برابر بيماري‌ها كمك مي‌كند ولي به دليل وجود جيوه تنها دو وعده در هفته بايد استفاده شود.
تخم مرغ: تا شش ماهگي نبايد به نوزاد تخم مرغ داد. پس از آن نيز تا سن يك سالگي تنها زرده تخم مرغ آب‌پز قابل استفاده است. سفيده تخم مرغ به دليل هضم دشوار و ايجاد آلرژي در تغذيه كودك زير يك سال توصيه نمي‌شود.