آرشیو اسفند ماه 1398

بي اختياري ادرار در سالمندان يكي از مشكلات شايع دوران سالمندي محسوب مي‌شود. گرچه بي اختياري ادرار به دليل افزايش سن پس از 40 سالگي در افراد اتفاق مي‌افتد اما نبايد تصور شود كه اين مشكل طبيعي و درمان‌ناپذير است. پزشك متخصص مي‌تواند با بررسي دلايل بي اختياري ادرار در افراد سالمند آن را درمان كند.
عفونت ادراري، منزوي شدن و افسردگي از عوارض بي اختياري ادرار در افراد سالمند است كه پرستار سالمند يا فردي كه وظيفه نگهداري از سالمند را بر عهده دارد بايد از آن مطلع باشد.

بي اختياري ادراري در سالمندان چه دلايلي دارد؟

دلايل بي اختياري ادرار در مردان و زنان سالمند متفاوت است. معمولا در مردان مشكلات غده پروستات اختلالات ادرار كردن را در پي دارد. مصرف برخي داروها و نوشيدن بيش از حد چاي و قهوه تاثير نامطلوبي بر مثانه دارد. همچنين برخي بيماري‌ها مانند نارسايي قلبي، آلزايمر و ام اس نيز در افراد مسن منجر به بي اختياري ادرار مي‌شود.
نارسايي قلبي توليد ادرار شبانه را افزايش داده و باعث بي اختياري ادراري در طول خواب شبانه مي‌شود. سالمندان به دليل دردهاي استخواني و مفصلي داراي اختلال حركتي هستند و واكنش آنها كند است. سالمندي كه به بيش فعالي مثانه مبتلا است، در صورتي كه با تاخير به سرويس بهداشتي برسد ممكن است نتواند بر ادرارش كنترلي داشته باشد.
در زنان تعداد بارداري، زايمان و آغاز يائسگي از دلايل بي اختياري ادرار در زنان مسن محسوب مي‌شود. دلايل ديگري نظير عفونت ادراري، يبوست، ديابت و مصرف داروهاي ادرارآور نيز بي اختياري ادرار را در سالمندان به وجود مي‌آورد كه با درمان عوامل ايجادكننده بيماري برطرف مي‌شوند.

انواع بي اختياري ادرار در سالمندان

بي اختياري ادراري انواع مختلفي دارد. نوع شايع آن زماني است كه ادرار سالمند پيش از رسيدن به سرويس بهداشتي دفع شود. اين نوع از بي اختياري بر اثر انقباض‌هاي غيرارادي مثانه كه فرد قادر به كنترلش نيست، به وجود مي‌آيد. بيماري‌هايي نظير آلزايمر، پاركينسون، ام اس، سكته مغزي، يبوست، بزرگ شدن غده پروستات و… باعث بروز اين نوع از بي اختياري ادراري مي‌شوند.
نوع ديگري از بي اختياري ادرار در افراد سالمند در اثر استرس و اضطراب است. استرس به شكم فرد فشار وارد مي‌كند و باعث مي‌شود فرد در هنگام عطسه، سرفه، خنديدن يا بلند كردن اشيا از زمين دچار بي اختياري ادرار شود.
بسياري از زنان در دوران بارداري و زايمان نيز به اين نوع بي اختياري ادراري مبتلا مي‌شوند. مرداني كه دچار بزرگي پروستات هستند يا سابقه جراحي پروستات را داشته‌اند نيز به بي اختياري استرسي دچار مي‌شوند.
زماني كه حجم ادرار زياد باشد، مثانه به طور كامل تخليه نمي‌شود. سالمنداني كه به اين مشكل مبتلا هستند در طول روز بارها حس مي‌كنند كه بايد به سرويس بهداشتي بروند و معمولا از ترشح ادرار شكايت دارند. انقباض ضعيف مثانه، بزرگ شدن پروستات، سكته مغزي، ديابت، يبوست و… اين مشكل را تشديد مي‌كنند.
به طور معمول سالمندان به چند نوع بي اختياري ادراري مبتلا هستند. پزشك متخصص با انجام معاينه كامل لگن و روده‌ها در زنان و اورولوژي در مردان و تجويز آزمايش ادرار وجود عفونت يا خون در ادرار را بررسي مي‌كند. همچنين آزمايش قند خون براي اندازه‌گيري ميزان قند و كلسيم و بررسي عملكرد كليه انجام مي‌شود.

درمان انواع بي اختياري ادراري در سالمندان

بي اختياري ادراري به كمك دارودرماني، رفتاردرماني و در موارد نادر جراحي قابل درمان است. منظور از رفتاردرماني استفاده از رژيم غذايي، مصرف مايعات، تمرين‌هاي تقويت عضلات كف لگن موسوم به تمرين‌هاي كگل و آموزش مثانه است. با آموزش مثانه سالمند مي‌آموزد زمان بين دو تخليه ادرار را به طور تدريجي افزايش دهد و در واقع ادرار كردن را به تاخير بيندازد.
پزشك در درمان دارويي داروهايي نظير آنتي بيوتيك، داروهاي ضداسپاسم و… را به سالمند تجويز مي‌كند تا مشكل بي اختياري ادراري را برطرف كند. اگر مصرف داروها و ديگر روش‌هاي درماني موثر واقع نشود، در موارد نادر عمل جراحي انجام مي‌شود.

سالمندان به طور معمول به بيماري‌هاي مزمن، كاهش توان حركتي و مشكلات رواني دچار مي‌شوند. يك رژيم غذايي مناسب نقش مهمي در سلامت و طول عمر سالمندان دارد. مصرف امگا 3 براي سلامت عمومي سالمندان و جلوگيري از پيشرفت بيماري‌ها ضروري است. اسيدهاي چرب امگا 3 تمام عملكرد فيزيولوژيك بدن از جمله سيستم قلبي عروقي، عصبي، ايمني، بينايي، استخوان‌ها و پوست را تنظيم مي‌كنند. تحقيقات نشان داده است مصرف اسيدهاي چرب امگا 3 عملكرد حافظه و يادگيري در سالمنداني كه مبتلا به اختلالات شناختي هستند را بهبود مي‌بخشد.
اگر وظيفه نگهداري از سالمند در منزل را بر عهده داريد يا مي‌خواهيد نكات مراقبتي را به پرستار سالمند والدين خود گوشزد كنيد در اين مقاله همراه ما باشيد تا با مزاياي امگا 3 بيشتر آشنا شويد.

خواص امگا 3

اسيدهاي چرب امگا 3 در بدن انسان ساخته نمي‌شوند اما مصرف آنها براي تنظيم فعاليت‌هاي بدن لازم است. امگا 3 به تقويت سيستم ايمني ضعيف، اختلالات چشمي، كم‌توجهي، سلامت پوست، درمان بيماري‌هاي قلبي، افسردگي، ديابت، بهبود زخم، ورم مفاصل و… كمك مي‌كند.
اين ماده حياتي در انواع لوبيا، دانه‌هاي چيا، گردو، بذر كتان، سبزيجات، ماهي سالمون، ماهي ساردين، قزل‌آلا، شاه‌ماهي، ماهي تن، روغن ماهي، روغن سويا، روغن زيتون و روغن كانولا وجود دارد. در بسياري موارد نيز پزشك مكمل امگا 3 را براي افراد تجويز مي‌كند.

فوايد امگا 3 براي سالمندان

مصرف اسيدهاي چرب امگا 3 مزاياي بسياري براي بدن سالمندان دارد. محققان اعلام كرده‌اند امگا 3 با افزايش طول عمر افراد رابطه مستقيمي دارد. بيماران قلبي كه به مقدار زياد امگا 3 مصرف كرده‌اند عمر طولاني‌تري داشته‌اند.
استرس، اضطراب، خستگي ذهني، اختلالات عصبي و افسردگي از مشكلات شايع دوران سالمندي محسوب مي‌شود. افراد سالمند به دليل بيماري‌ها و ناتواني حركتي يا طرد شدن از سوي فرزندان دچار حس ياس و نااميدي مي‌شوند. مصرف امگا 3 به‌ويژه در زنان سالمند ميزان استرس و نگراني‌هاي آنها را كاهش مي‌دهد.
مكمل‌هاي امگا 3 تاثير بسيار مثبتي در درمان مشكلات روحي سالمندان افسرده دارند و علائم افسردگي را در سالمندان رفع مي‌كنند.
آرتروز يا ساييدگي غضروف مفصلي يكي ديگر از بيماري‌هاي رايج افراد سالمند است كه درمان ندارد اما با انجام توصيه‌هايي مي‌توان آن را تسكين بخشيد. امگا 3 موجود در روغن ماهي علائم و نشانه‌هاي آرتروز را كاهش مي‌دهد و از پيشروي بيماري جلوگيري مي‌كند. روغن ماهي تاثير آنژيم‌هايي را كه باعث از بين رفتن غضروف‌ها مي‌شود كاهش مي‌دهد در نتيجه با مصرف آن مي‌توان مصرف داروهاي ضدالتهاب مفاصل را كم كرد. با مصرف امگا 3 در سنين پايين‌تر حتي مي‌توان از بروز آرتروز جلوگيري كرد.
آلزايمر و فراموشي نيز از مشكلات عمده سالمندان به شمار مي‌آيد. با ايجاد پلاك‌هايي در مغز كه ناشي از تجمع غيرطبيعي پروتئين بتا آميلوئيد است، سالمند مبتلا به بيماري آلزايمر مي‌شود. اين پلاك‌ها خاصيت سمي دارند و به سلول‌هاي مغز آسيب مي‌رسانند و در نهايت منجر به بيماري آلزايمر مي‌شوند.
پژوهش‌ها نشان مي‌دهد روغن ماهي و اسيدهاي چرب امگا 3 از ساخت اين پروتئين‌ها در سلول‌هاي مغز جلوگيري مي‌كند. همچنين امگا 3 حافظه را تقويت كرده و در درمان بيماري آلزايمر بسيار موثر عمل مي‌كند.
سالمندان مبتلا به ديابت بيشتر از ساير سالمندان در معرض ابتلا به بيماري‌هاي قلبي عروقي هستند. پزشكان معتقدند روغن ماهي سطح تري گليسيريد خون را در بيماران مبتلا به ديابت كاهش داده و ديابت آنها را كنترل مي‌كند.
انحطاط ماكولا بيماري چشمي است كه از دلايل اصلي نابينا شدن افراد در سن بالاي 60 سال محسوب مي‌شود. در اين بيماري كه با افزايش سن احتمال آن افزايش مي‌يابد ديد مركزي فرد كه براي كارهاي دقيق از جمله خواندن و رانندگي لازم است از بين مي‌رود.
بر اساس تحقيقات انجام‌شده اسيدهاي چرب امگا 3 در مراقبت از چشم و جلوگيري از مبتلا شدن به بيماري انحطاط ماكولا تاثير بسيار خوبي دارند.